Ptasią grypę - podobnie jak grypę ludzką - powoduje wirus okryty osłonką (warstwą białkowo-fosfolipidową, pochodzącą od komórki gospodarza), wewnątrz której znajduje się tzw. kapsyd. W osłonce wirusa znajdują się białka, które wystają na zewnątrz i mają za zadanie rozpoznać specyficzne komórki gospodarza, które wirus atakuje. Są to tzw. receptory. Kapsyd to wewnętrzna osłonka wirusa, chroniąca go przed czynnikami zewnętrznymi. Wewnątrz kapsydu znajduje się rdzeń nukleoproteinowy. Jest to "centrum" wirusa, jego materiał genetyczny wraz z białkami niezbędnymi do tego by mógł on wniknąć do komórki gospodarza i przejąć nad nią kontrolę - zmuszając do produkowania swoich kopii.

Umieść nasz baner na swojej stronie! Jeżeli uważasz, że warto poinformować jak najszerszą grupę ludzi o problemach związanych z ptasią grypą, dołącz do swojej strony WWW jeden z naszych banerów reklamowych.

Wirusy grypy dzieli się na trzy typy: A, B i C, różniących się głównie sekwencją aminokwasową białek ich osłonki. Typ A powoduje najczęściej duże, obejmujące wiele krajów wybuchy pandemii grypy. Typy B i C powodują chorobę łagodniejszą.
Ptasia grypa należy do typu A. Wirus grypy posiada w swej osłonce dwa rodzaje białek: neuraminidazę i hemaglutyninę. Zależnie od rodzajów tych dwóch białek w osłonce wirusa, dzieli się go na 15 podtypów H i 9 podtypów N.

Ważną, stosunkowo unikalną cechą wirusów grypy jest zdolność do częstych mutacji powodująca dużą zmienność.
Zawdzięcza on to specyficznej budowie swojego genomu: nie jest to jedna nić RNA jak u wielu innych wirusów, ale składa się z 7-8 segmentów, z których każdy ma własną okrywę białkową. Zjawisko to nosi nazwę zmiany antygenowej (ang. antigenic shift).
Drugą przyczyną dużej zmienności wirusa grypy (największej ze znanych wirusów) jest fakt, że jego genom stanowi nić RNA, a nie DNA. Wirusy RNA mutują szybciej, ponieważ enzymy powielające nić RNA są mniej dokładne niż te powielające nić DNA. W przypadku wirusów RNA częściej dochodzi do "pomyłek" podczas kopiowania materiału genetycznego, które akurat mogą okazać się dla wirusa korzystne, pomagając mu ukryć się przed układem odpornościowym gospodarza. Zjawisko to nosi nazwę dryftu antygenowego.
Oba te mechanizmy powodują, że szczepionki przeciwko wirusowi grypy tak szybko się "dezaktualizują" a czasem nie działają (jeżeli WHO popełni błąd w ocenie, który podtyp wirusa grypy rozprzestrzeni się w danym sezonie).